Zondag 15 november 1998 kreeg dr. P. Gert-Jan de Maagd, die via AquaSense Consultants bij RIZA Lelystad werkzaam is, in Charlotte (USA) de Roy F. Weston Environmental Chemistry Award uitgereikt. De Roy F. Weston Environmental Chemistry Award is een internationale prijs die elk jaar door de Society of Environmental Toxicology and Chemistry (SETAC) wordt toegekend aan een jonge wetenschapper die gepubliceerd heeft binnen het vakgebied van de milieuchemie in het jaar voorafgaande aan het jaarlijkse SETAC-congres.
Dr de Maagd heeft de prijs gewonnen voor een publicatie waarin met moderne technieken gemeten fysisch-chemische eigenschappen, met name oplosbaarheden, octanol/water-partitiecoëfficiënten en Henry's constanten van PAKs worden gerapporteerd. Om te komen tot een betrouwbare risico-voorspelling van milieuverontreinigende stoffen zijn betrouwbare data op dit gebied onontbeerlijk. Dr. de Maagd heeft dit onderzoek in opdracht van RIZA als onderdeel van zijn promotie-onderzoek aan het Research Instituut Toxicologie (RITOX) van de Universiteit Utrecht uitgevoerd. Co-auteurs van het artikel zijn Dr. D. Sijm en Dr. A. Opperhuizen, voorheen van het RITOX en thans beiden werkzaam bij het RIVM, en Drs. Dorien ten Hulscher en Ing. H. van den Heuvel van het RIZA.
De prijs bestaat naast een plaquette uit een reisbeurs van 1000 dollar en een cursusbeurs van 1000 dollar. Dr de Maagd is zeer blij met de prijs: "Ik had al wel gemerkt dat het artikel door binnen- en buitenlandse collega's met open armen is ontvangen. Tot lange tijd na publicatie kwamen verzoeken om kopieën van het artikel dagelijks bij het RIZA binnenstromen. Toch verbaast zo'n prijs me ontzettend. Het artikel is dan wel compleet en betrouwbaar maar zeker niet erg vernieuwend voor de milieuchemie. Deze prijs sterkt mij dan ook in de gedachte dat betrouwbare getallen altijd de basis moeten vormen van risico- en verspreidingsmodellen. Het vakgebied wordt gekenmerkt door onzekerheid; er zijn miljoenen stoffen en maar van een paar honderd weten we hoe ze zich gedragen of hoe giftig ze zijn. Modellen zijn daarom zeer nuttig en populair. Een probleem dat zich echter regelmatig voordoet is dat 'harde' modellen worden gebruikt op 'zachte' getallen; de modellen zijn prachtig, maar de getallen die je er in stopt onbetrouwbaar. Als de modeluitkomst vervolgens als een waarheid wordt uitgedragen dan is de 'leugen' een feit".
Momenteel werkt Dr de Maagd binnen de hoofdafdeling Emissies van het RIZA aan de
zogenoemde Totaal Effluent Beoordeling. Dit is een beoordelingsmethodiek die beoogt een
compleet en integraal beeld van de milieubezwaarlijkheid van afvalwater te geven.
Ook hier neemt de milieuchemie een belangrijke plaats in. Dr de Maagd: "Afvalwater bevat
vaak een complex mengsel van vele milieubezwaarlijke verbindingen. Van deze verbindingen
weten we vaak niet hoe giftig ze zijn. Ook beïnvloeden stoffen vaak elkaars giftigheid.
Verder zijn voor veel stoffen geen goede meetmethoden voorhanden. Het laat zich dan ook
makkelijk raden dat bestudering van de milieubezwaarlijkheid van het totale mengsel
noodzakelijk is om tot een betrouwbare risico-evaluatie te komen".
Dick Sijm
Referenties:
Winnende publicatie:
"Physicochemical properties of polycyclic aromatic hydrocarbons: aqueous
solubilities, n-octanol/water partition coefficients, and Henry's Law
constants"
P.G.-J. de Maagd, D.Th.E.M. ten Hulscher, H. van den Heuvel, A.
Opperhuizen and D.T.H.M. Sijm. Environ. Toxicol. Chem. 17, 251-257, (1998).
Proefschrift:
Polycyclic aromatic hydrocarbons: fate and effects in the aquatic environment.
Proefschrift P.G.-J. de Maagd, 30 september 1996, Universiteit Utrecht.